Ehunekoak ikasgelan: ulermena eta arintasuna garatzeko adibideak eta estrategiak

04/03/2026|Irakurketa: 3 min

Ehunekoak ikasgelan: ulermena eta arintasuna garatzeko adibideak eta estrategiak

Laburpena: deskubritu nola irakasten diren ehunekoak Lehen Hezkuntzako 6. mailan. Artikulu honetan, ehunekoen, zatikien eta hamartarren arteko loturan sakonduko dugu, eta zenbakiok nola sortu ziren azalduko. Gainera, ikasleei ehunekoak kalkulatzen eta kalkulurako arintasuna garatzen laguntzeko estrategia praktikoak aurkeztuko ditugu.

Sar gaitezen LH 6ko ikasgela batera: ehunekoak ikasiko ditugu

Zer ikusi duzu bideoan? Edo, hobeto esanda, zer gertatzen da benetan bideoko ikasgelan?

Lehen begiratuan, ehunekoei buruzko klase arrunt bat dirudi. Baina arretaz begiratzen badugu, ikusiko dugu matematikako saio hori berariaz diseinatuta dagoela, ikasleek bide jakin bat egin dezaten: edukiak ulertzetik haiek barneratzera, arrazoiketa erabiliz eta erabakiak hartuz.

Horretarako, saioa hiru une nagusitan banatzen da:

Hasteko, gertaera ezagunak eta ondorioztatutako geraerak erabiliz, ehunekoak lantzen dira. Lehen une hau funtsezkoa da. Izan ere, ikasleek talde handian partekatzen dituzte erabilitako estrategiak eta egindako loturak, eta horiek ezinbestekoak dira aurrerago lanketa autonomoa egiten dutenerako.
Bigarren unean, testuinguruan kokatutako egoerak agertzen dira. Une honetan, ehunekoek zentzua hartzen dute, erabakiak hartzen, errealitatea interpretatzen eta inguratzen gaituen mundua hobeto ulertzen laguntzen digutela ikusten baitute ikasleek.
Saioa amaitzeko, banakako praktika egiten da. Koadernoetan, ikasleek saioan zehar landutakoa barneratzen dute, baita erabilitako estrategiak finkatzen ere. Horrela, koadernoa ikasle bakoitzaren aurrerapenaren isla da, abstrakzioak forma hartzen duen tokia.

Zer dira ehunekoak? Zenbaki gehiagoren beharra

Ehunekoak 100 izendatzailea duten zatikiak dira; halakoak adierazteko beste modu bat baino ez dira.

Ikasleek ideia hori barnera dezaten, garrantzitsua da ehunekoak zenbaki arrunten multzoaren barruan kokatzea, zatikiekin eta hamartarrekin batera. Hala, % 25 aipatzen dugunean, berez «100etik 25» esan nahi dugu, eta bigarren hori 25/100 zatiki gisa idatz dezakegu, edo 0,25 hamartar gisa; denak dira baliokideak.

Kontzeptu horietan sakontzeko, ikusi gure formakuntza-kapsula osoa hemen:

Bideoan ikusten dugunez, ehunekoak, hamartarrak bezala, behar historiko bati erantzuteko sortu ziren. Zenbaki arruntak zenbatzeko sortu baziren ere, laster agertu zen bi zenbakiren arteko zati zehatzak neurtzeko beharra [01:46].

% ikurrak berak «100en artean zatituta» adierazten du bisualki [00:49]. % 17 eta 17/100 zatikia zehazki zenbaki bera direla ulertzea, baina «hizkuntza» ezberdin batean adierazita, lehen urrats handia da ikasleentzat [00:36].

Ehunekoak urratsez urrats nola kalkulatu: ikasgelarako adibide praktikoak

Ehunekoak oso erabilgarriak dira eguneroko bizitzan (beherapenak, mugikorraren bateria, etab.). Ikus ditzagun ikasgelan zenbakiok lantzeko zenbait adibide.

Lehenik eta behin, kontuan hartu behar dugu badirela oso ondo barneratzea komeni zaigun oinarrizko ehuneko batzuk, lanerako aingura-puntuak izango baitira:

% 50: 100etik 50 esan nahi du, hau da, erdia (1/2).
% 25: 100etik 25 esan nahi du, hau da, laurdena (1/4).
% 10: 100etik 10 esan nahi du, hau da, hamarrena (1/10).

Hori guztia gogoan hartuta, ikus dezagun nola aplikatu logika bi adibide praktikorekin.

Ehunekoak kalkulatzeko 1. adibidea: Nola kalkulatu 48ren % 75

48ren % 100 48 bada…
48ren % 25 12 da (48 4z zatitu dugu).
75 25en hirukoitza denez, 12 × 3 = 36 baino ez dugu egin behar.

Ehunekoak kalkulatzeko 2. adibidea: erronka handiagoa… Nola kalkulatu 70en % 35

Estrategien malgutasuna sustatzeko, askotan (eta bideoan ikusi dugun moduan) emaitza berera iristeko bide ezberdinak aztertzera animatzen ditugu ikasleak.

Jarraian, 70en % 35era iristeko bi estrategia ikusiko ditugu.

A estrategia

70en % 100 70 da.
70en % 10 7 da.
70en % 30 21 da.
Eta 70en % 5a % 10aren erdia da, hau da, 3,5.

Orain, % 30aren emaitza (21) eta % 5arena (3,5) batu besterik ez dugu egin behar: 24,5 emango digu.

B estrategia

70en % 50 35 da.
% 25a horren erdia da 17,5.
% 10a 7 da.

Eta horrekin, % 25a (17,5) eta % 10a (7) batu besterik ez dugu egin behar, eta 24,5 emango digu baita ere.

Kalkulurako arintasuna nola garatu

Ehunekoen kalkulua menperatzeko, funtsezkoa da kalkulurako arintasuna garatzea, bai zenbaki arruntekin, baita hamartarrekin ere. Arintasuna, ordea, ulermenik gabeko abiadurarekin nahasten da maiz, eta ez da hala. Arina izatea zera da, eraginkorra izatea, emaitza asmatzea eta erantzunean malgua izatea.

Matematikaren ikaskuntza sakonak ulermena eta praktika uztartzen ditu: ezagutza zentzuz eraiki behar da eta, ondoren, hura sendotu, arintasuna lortu arte. Horregatik, gure proposamenean, ezagutzak finkatzea ikaskuntza-prozesuaren funtsezko oinarria da.

Azken finean, helburua ez da ikasleak kalkulatzeko bide bakarra ikastea, baizik eta egoera bakoitza modu batean baino gehiagotan ebazteko gaitasuna garatzea. Bestela esanda, arrazoitzeko, loturak ezartzeko, argudiatzeko eta estrategia eraginkorrena hautatzeko gai izatea, irizpideak argi izanda eta konfiantzaz.

Arintasunaren kontzeptua sakonago ezagutu nahi duzu?

👉 Ez galdu blogeko artikulu hau.